ተማሃሮ ስነ-ኪነት ፍሉይ ወተሃደራዊ ስልጣና ወሲዶም ምባል’ሲ ኣይገርምን’ዶ?

2121ብተወልደበርሃን ገብረ

ብ18 የካቲት ተማሃሮ ስነ-ኪነት ሃገርና ካብቶም ቅድሚኦም ዝሓለፉ ዙሪያታት ሳዋ ብፍሉይ ወተሃደራዊ ትምህርቲ ሰልጢኖም ከም ዝተመረቑ ኢሪ-ቲቪ ሓቢራ (ምሉእ ትሕዝቶ እቲ ዜና ንምስማዕ ኣብዚ ጠውቕ)። እዞም ብፉሉይ ወትሃደራዊ ትምህርቲ ሰልጢኖም ዝባሃሉ ዘሎዉ መበል 30 ዙሪያ ሃገራዊ ኣገልግሎት ካብ ሸውዓተ (7) ናይ ሞያዊ ትምህርትን ስልጠናን ትካላት ዝመጹ ተማሃሮ ምዃኖም እቲ ዜና ይሕብር። “ብፍሉይ ወተሃደራዊ ትምህርቲ ተመሪቖም እንታይ ማለት’ዩ?” – ንሲቪላዊ ስራሕ ብፉሉይ ሞያ ዘሰልጠንካዮም ደጊምካ ብፉሉይ ወተሃደራዊ ሞያ ምስልጣን ምናልባት’ዶ ንሓዋሩ ወተሃደራት ንምግባሮም ይኸውን? ኣይፈለጥኩን!!

ኣብ ሃገርና ብልሙድ ሞያዊ ትምህርትን ስልጠናን ስነ-ኪነት ኢዩ ዝባሃል። ተማሃሮ ስነ-ኪነት ነቲ ዝድለ ስሩዕ ኣካዳሚያዊ ትምህርቶም ምስ ኣማልኡ ኣብ ቤት-ትምህርትታት ስነ-ኪነት ከይዶም ሞያዊ ትምህርትን ስልጠናን እንተላይ ኣብ ትካላት ዝወሃብ ግብራዊ ልምምዳት ተዋሂቡዎም ብሰርቲፊኬት፡ ብዲፕሎማ፡ ዲግሪን ልዕሊኡን ተመሪቖም ንሓደ ቁጠባ ዝለዓለ ኣበርክቶ ይገብሩ። ኮይኑ ግን እዘን ኣብ ዓድና ዘለዋ ቤት-ትምህርትታት ስነ-ኪነት ክንዮ ሰርቲፊኬት ዝኸይድ መደብ የብለንን። ኣገዳስነት ሞያዊ ትምህርትን ስልጠናን ንሓደ ቁጠባ ምዝራብ ንቐባራይ መርድእ ከም ምልኣኽ ኢዩ። ክንዮ ኣገዳስነት ሞያዊ ትምህርትን ስልጠናን ዘገድስ ግን ሞያን ጠለብ ዝሰልጠነ ዓቅሚ-ሰብን ኢዩ። ሞያን ዕዳጋ ስልጡን ሓይሊ ሰብን ዘይፈላለዩ ነገራት ኢዮም። ሃገራት ንህልውን መጻኢን ጠለብ ስልጡን ዓቕሚ-ሰብ ብምዉጣን ንዕቤት ቁጠበአንን ጥጡሕ መነባብሮ ህዝበንን ይሰርሓ። ከም ዉጺኢቱ ካኣ ዜጋታት ኣብ ቁጠባ ሃገሮም ንጡፍ ተራ ይህልዎም ጥራሕ ዘይኮነስ ዝያዳ ተጠቀምቲ ካኣ ይኾኑ። እዚ ማለት ሓደ ሞያተኛ ሰብ ንሞዩኡ ኣብ ዕዳጋ ሰራሕተኛታት ብምውራድ ብደረጃ ሞያኡ ይኽፈል ማለት ኢዩ። ሞያ ዘይብሉ ሰብ ግን ጉልበቱ ጥራሕ ኢዩ ናብ ዕዳጋ ሰራሕተኛታት ዘውርድ። ትሑት ክፍሊት ካኣ ይህልዎ። ክንዲ ዝኾነ በቲ ዝድለ ንቑጠባዊ ዕቤት ኣበርክቶ ኣይህልዎን ንገዛእ ርእሱ’ውን ተጠቃማይ ኣይከውንን።

ኣብ ኤርትራ ሞያ ጠለብ የብሉን። ምኽንያቱ ወፍሪ የሎን። ንኣብነት ኤርትራ ኣብ ዓመት 100 ጀሜትራታት እንተ ኣሰልጢና እዞም ጀሜትራታት ኣብቲ መሃያ ዘይክፈሉሉ ትካላት ህንጻ ህግደፍ ኢዮም ክሰርሑ ዝግደዱ። ብምርጫኦም ተወዳዲሮም ዝሰርሑሉ ናይ ግሊ ይኹን ናይ መንግስቲ ትካላት ስለ ዘየሎ ከኣ ፈትዮም ጸሊኦም ኩባኒያታት ህንጻ ህግደፍ ብስማዊ ማሃያ (ንሱውን እንተ ሂበነኦም ማለት ኢዩ) ንዘይተወሰነ ጊዜ ከገልግሉ ኣለዎም። ስለ ዝኾነ ካኣ መንእሰያት ናብ ስደት ከምርሑ ጸኒሖምን ኣለዉን። ሎሚ ኤርትራዊ ቁጠባ ዝባሃል የሎን። ብዛዕባ’ዚ ኣብ ትሕቲ “ኣብ ኤርትራስ ዝሕሸሽ ካኣ ተረኺቡ?” ዝብል ኣርእስቲ ብሰፊሑ ስለ ዝገለጽኩዎ ኣይምለሶን ኢየ። እቲ ኣሎና ዝብልዎ ቁጠባ – “ቁጠባ ሓርጭ ምስፋርን መሳርፍ ምስራፍን” ኢዩ። ገለ ሰባት ዋላ’ኳ ነዚ ሓቂ’ዚ እንተ ተቐበሉዎ ብኸምኡ ምግላጸይ ሕጉሳት ከም ዘይኮኑ ብርእይቶ መልክዕ ጺሒፎሙለይ ኣለዉ። ንምኽሮም እንዳ ኣመስገንኩ ካኣ ካብቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ጭቡጥ ኩነታት ተበጊሰ ስም ክህቦ ግን ቅኑዕ ኮይኑ ይስማዓኒ። ንዓይ’ውን ምርጫ ስለ ዘይብለይ እምበር ባህ ኢሉኒ ኣይኮንኩን።

ንሎሚ እቲ ኣገዳሲ ነገር መንእሰያት ብሚሊዮናት ዶላራት ተዓዲኻ ብሞያ ኣሰልጢንካ ከተብቅዕ ንቁጠባ ሃገር ብዝድለ ከየበርከቱ ዕድመ ንእስነቶም ብኸንቱ ክባኽን እንከሎ ኢዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ ንኩባንያታት ህንጻ ህግደፍን ምክልኻልን ከም ኣብነት እንተ ወሲድና ንሞያ እዞም ዝሰልጠኑ መንእሰያት ንልዕሊ ርብዒ ዘመን ብዘይካ ንመግቦምን ብሽም መሳርፍ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝኽፈሎም ናይ ጁባ ሳንቲምን ማሃያ ኣይከፍለኦምን ኢየን። ብኸምዚ መንገዲ ተባላሕትነትን ኣፍራይነትን መንእሰያት ዜሮ ስለ ዝዘበጠ ቁጠባዊ ዕቤት ሃገርና ካኣ ብትሕቲ ዜሮ ክድርቆስ ጸኒሑን ኣሎን።

ኣብ ዝሓለፈ ቃለ-መጠይቕ ክቡር ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣብ ኤርትራ ነቶም ብሞያዊ ትምህርቲ ዝሰልጠኑ ከአንግድ ዝኽእል ቁጠባ ከም ዘየሎ ክገልጽ ፈቲኑ ነይሩ። ኣነውን ንሱ ኢየ ዝበልኩ። ንሞያ ከአንግድ ዝኽእል ቁጠባ ኣብ ዘይብሉ ሃገር ብስም ሞያዊ ስልጠና ሚሊዮናት ዶላራት ተዓዲኻ መንእሰያት ምስልጣን ዳኣ እንታይ ኢዩ ፋይድኡ? ንሞያዊ ስልጠና ተባሂሉ ካብ ልምዓት ባንክ ኣፍሪቃ፡ መንግስታትን ትካላት ውድብ ሕቡራት ሃገራንት ገንዘብ ይፈስስ ኢዩ። ይኹን እምበር ቁምነገር ኣይተረኸቦን። “ወሓጥዮ እንተ በልኩዋስ ተመሊሳ ትጎስሞ” ከም ዝባሃል ብኸቢድ ወጻኢታት መንእሰያት ብዝተፈላለዩ ሞያታት ኣሰልጢንካስ “ንሽዱሽተ ወርሒ ብፉሉይ ወተሃደራዊ ስልጠና ኣብ ሳዋ ተመርቖም” ክባሃል ክትሰምዕ’ሞ ዘደንጹ ኢዩ። እዞም መንእሰያት መወዳእትኡ ፉሉይ ወተሃደራዊ ስልጠና ዝጽበዮም እንተ ነይሩ ስለምንታይ ብኻልእ ዓውድታት ብኸቢድ ወጻኢታት ክስልጥኑ ጸኒሖም? እዚ ኣደንጻዊ ፖሊሲ መንግስቲ ክንደየኖት ካባና ኢና ነስተብህለሉ? እዚ’ኸ መርኣያ ዉሕሉል ቁጠባዊ ፖሊሲ ኢዩ ክባሃል ይከኣልዶ? ኣይኮነን!

ገለ ሰባት ምናልባት ንትሕዝቶ እቲ ዜና ንምንእኣስ እንታይ ሓዱሽ ነገር ኣለዎ ይብሉ ይኾኑ። ገለውን ብፍሉይ ወተሃደራዊ ስልጠና ክስልጥኑ የብሎምን’ድዮም ዝብሉ’ውን ኣይሰኣኑን። ይኹን’ምበር ሓዱሽ ነገር ኣሎዎ ኢዩ። እዞም መንእሰያት ንቑጠባዊ ምኽንያታት ብፉሉይ ሞያታት ሰልጢኖም እንደገና ብፉሉይ ወተሃደራዊ ትምህርቲ ክስልጥኑ ሃብቲ ሃገር ምብኻን ኢዩ። ፉሉይ ወተሃደራዊ ስልጠና ንገዛእ ርእሱ ሞያ ኢዩ። ስለዚ በዚ ፉሉይ ሞያ ዝሰልጠኑ መንእሰያት ካብ ሚኒስትሪ ምክልኻል ወጻኢ ክሰርሑ ኢልካ ኣይኮንካን ተሰልጥኖም። ንሕርሻ ወይ ካልእ ቁጠባዊ ጽላት ከበርክቱ ኢልካ ዘሰልጠንካዮም ካኣ ብሞየኦም ንሃገሮም ከገልግሉ ኣለዎም። እቲ ሕቶ፡- እዞም መንእሰያት ሕጂ ወተሃደራት ድዮም ወይስ ሲቪላውያን? ብወተሃደራዊ ሞያ ድዮም ከገልግሉስ ብሲቪላዊ ሞያ? እቲ መልሲ ኣንባባይ ባዕሉ ይመልሶ። እቲ ዝሕዝን ግን መጻኢ ዘይብሎም መንእሰያትን ሃገርን ክትዕዘብ እንከለኻ ኢዩ።

ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታት ኤርትራ

  • Respected Mr Tewelde I highly follow and read your massages I can not understand why you are always against your own country , you can hate The Leader , But do not spoil the Image of your own country . if you have read before a couple months the UNDP Representative to Eritrea she presented the IMAGE of Eritrea in a Positive manner specially in the Area of Malaria and Health situations , Mortality of Children and at Female Janitile , it showed an interest to engage with Eritrea very important , I hope you will contribute on your level a very Positive Image of your own country , Eiritrea is reconstructing and organizing its human and natural resources to continue it self reliant method of development . So , Please, do not undermine the face of your home , Even though we can have some reservations on the Policy of the government , we do not have to take in to consideration that the leader and his Proponents the high-handed Political system in ERITREA , They are living for them selves we know that , But we have to think beyond that brother we have paid so many brother and sister to liberate the country from occupationist Ethiopia .Things will fine , You know .

    I am ready to accept you comments and suggestion untill they are constructive …!!!!!!!!!

    • Dear Afewerki,
      Thank you for your usual fruitful comments. Having said that I really share your thoughts and concerns. However, I am not damaging the image of my beloved country. Not at all. If anyone tries to do that I am going to fight them back. My objective as a citizen is calling for changes in government policies such as in this article. If I feel it is wrong policy I have the duty and responsibility to share my voice with fellow Eritreans like you. Am I doing a different thing? No!! Every national of any country does that. The government banned traditional dispute resolutions, why? In other words, our communities cannot sit and resolve their daily disputes and conflicts unless the courts allowed them to do so. Is this about the image of Eritrea or about the people who are desperately seeking justice? If elected baitos cannot pass resolutions that matter their constituents is that a baito? Does this arrangements serve the people?

      So, if you and me don’t voice for our people who else will? If things keep going like this will it serve the interest of nation? In fact, our silence will do more harms than good for our country. I am not doing this in the front doors of international powers. I am doing this with and for nationals. I strongly believe in that the solutions for our problems are we and only we Eritreans. For this and other reasons, I pick a policy issue and write about it. If anyone picks his computer and able to counter my arguments otherwise I will be glad to engage with him/her.

      Nevertheless, silence in the middle of economic and governance crisis of our nation and people is not wisdom.