“ክኽእል ኣለዎ” ቃል ክቡር ፕረዚደንት- ብመን ብኸመይ መንገድን መዓስን?

2121ብተወልደበርሃን ገብረ

ቋንቋ ኣገዳስነት ኣለዎ። ሰባት ዝጥቀምሎም ቃላት ግብራውያንን ዘይግብራውያንን ምዃኖምን ዘይምዃኖምን ንምልላይ ኣጸጋሚ ኣይኮነን። “ክግበር ኣለዎ” ወይ “ክኸውን ኣለዎ” ግብራውያን ቃላት ኣይኮኑን። ንተግባሪኦም ካኣ ኣይምልከቱን ኢዮም። ብፍላይ ሓደ ሰብ ንኸተግብር ዝተመዘዘ እንተ ኾይኑ ነዞም ዝተጠቅሱ ሓረጋት ክጥቀም ኣይክእልን ኢዩ። ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ይኹን ካለኦት ሰበ-ስልጣን ኤርትራ ብተደጋጋሚ ዝጥቀምሉ ሓረጋት “ክግበር ኣለዎ” ወይ “ክኸውን ኣለዎ” ዝብሉ ኢዮም። እዘን ሓረጋት ንህዝቢ ኤርትራ ኣዚየን ካብ ዘሰልችዋ ሓረጋት ኢየን። ፈጺመን ክባሃላ ዘይብለን ቃላት ወይ ሓረጋት ግን ኣይኮናን። መዓስ ትብለን ምፍላጥ ግን የድሊ። ዝለዓላሉ ጊዜ እምበኣር ዝምልከቶም ኣካላት ወይ ሰበ-ስልጣን ኣብ ንሓድ ሕዶም ክጥቀምለን ይኽእሉ። እቲ ዝጥቀመለን ብዓል ስልጣን ኣብ መድረኽ ወጺኡ ንህዝቢ ኣብ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ ግን ክጥቀመለን ኣይክእልን ኢዩ። ምኽንያቱ “ክግበር ኣለዎ” ወይ “ክኸውን ኣለዎ” ኢሉ ነቲ ባዕሉ ክሰርሖ ወይ ግትግብሮ ዘለዎ ንህዝቢ ክግዕር ግን ብዛዕባ ዝብሎ ዘሎ ኣይፈልጥን ኢዩ ማለት ኢዩ። “ክግበር ኣለዎ” ወይ “ክኸውን ኣለዎ” ኢሉ ሓደ ብዓል ስልጣን ንህዝቢ መደረ ምስ ዘስምዕ እቲ ህዝቢ ዝሓቶ ሕቶ ብመን? ዝብል ኢዩ። ወይ ንስኻ’ዶ ኣይኮንካን እትሰርሖ ወይ ትገብሮ? ዝብል ኢዩ። ስልጣን ሒዝካ ንኣብ ትሕቴኻ ዘሎዉ ሰበ-ስልጣን ኣብ ቤት ጽሕፈትካ ወይ ካልእ ጸዊዕካ “ክግበር ኣለዎ” ወይ “ክኸውን ኣለዎ” ክትብል ይካኣል ይኸውን። ካብዚ ወጻኢ እዘን ሓረጋት ትርጉም የብለንን።

ኣብዚ ዝሓለፈ ወርሒ ፕረዚደንት ኢሳያስ ከም ኣብ ዝሓለፉ ቃለ-መጠይቓት ብተደጋጋሚ ዝተጠቐመላ ሓረግ “ክኽእል ኣለዎ” ትብል ኢያ ነይራ። መዛዘሚት ናይ ኩሉ ዝዛረቦ ካኣ ነበረት። ቀጺሉ ክቐርበሉ ዝግባእ ሕቶ ዝነበረ ሕቶ ግን ካኣ ዘይሕሰብ “ብመን ብኸመይ መንገድን መዓስን?” ዝብል ኢዩ። ንባዕሉ ክገብሮ ዝነበሮ እሞ ዘይገበሮ ኣብ ደረጃ ታራ ሰብ ወሪዱ “ክኽእል ኣለዎ” ዝብል ሓረግ ንልዕሊ 80 ጊዜ እንክ ደጋግም ንሙሉእ ህዝቢ ኤርትራ ዘየሕዘነ ኣይኮነን። ኣመሓዳሪ ንኡስ-ዞባ፡ ኣማሓዳሪ ዞባ፡ ሚኒስተርን ፕረዚደንትን ንህዝቢ ኣኪቦም “ክግበር ኣለዎ” ወይ “ክኸውን ኣለዎ” –  ዝብሉ እንተ ኮይኖም መን ኢዩ ሓላፍነት ዘለዎ?ግብራውነት ዘይብሎም ቃላትን ሓረጋትን ምድርዳር ንህዝቢ ዘሰልቸዉን ንሃገር ንድሕሪት ዝመልስ ዘሎን ቋንቋ ፖለቲከኛታት ሃገርና ኮይኖም ጸኒሖምን ዘለዉን ኢዮም።

ብዝኾነ ንቐጻሊ መአረሚ ወይ መምሃሪ እንተ ኾነ ካብ ዝብል እቲ “ክኽእል ኣለዎ” ዝብል መደምደምታ ናይ ዝኾነ ሕቶ መልሲ ፕረዚደንት ኢሳያስ ካብ ሓዳስ ኤርትራ ብምውሳድ ንትዕዝብትኹም ኣብ ታሕቲ ዘርዚረዮም ኣለኩ። ብዛዕባ ፕረኢደንት “ክኽእል ኣለዎ” ንዝብሎ ንኽሕግዘኩም ምስቲ ቅድሚኡ ዘሎ ሓሳባት ብምትሕሓዝ የቅርበልኩም ኣለኹ። ወድሓንኩም!

  1. ንኤርትራ ብምልኡ ዝሽፍን ናይ ጸዓት ፕሮግራማት ከተእቱ እንተኾይንካ፡ ሓደ – እቲ መባጻጽሒ ወይ ናይ ትራንስምሺን ግሪድ ዝበሃል ክህሉ ክኽእል ኣለዎ
  2. ንኤርትራ ብምልኡ ዝሽፍን ናይ ጸዓት ፕሮግራማት ከተእቱ እንተኾይንካ፡ ሓደ – እቲ መባጻጽሒ ወይ ናይ ትራንስምሺን ግሪድ ዝበሃል ክህሉ ክኽእል ኣለዎ። ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ማለት እዩ።
  3. መርበብ ክህልወካ ክኽእል ኣለዎ
  4. እዚ ሕጂ 120 ዝብሎ ዘለኹ፡ ናብ ጋዝ ገጹ ክሰጋገር ክኽእል ኣለዎ
  5. ካልኦት ተኽእሎታት’ውን ስለ ዘለዉ፡ መጽናዕቲ ተጻፊፉ ብዘይካ ረስናዊ መመንጨዊ ተሓዳሲ ዝበሃል ናይ ጀኦተርማል መመንጨዊ ዕድላት’ውን ክህሉ ኣለዎ
  6. ስለ ዘሎ፣ ብፍላይ ኣብ ገማግም፡ እዚ’ውን ክንጥቀመሉ ምእንቲ፡ ኣብ ናይ ርሑቕ መደባትና ኣብ ግምት ኣትዩ፡ ሃገራዊ መደብ መተዓዳደሊን መበጻጽሕን ኔት ዎርክ ምጥቃም፡ ኣብዚ 2017 ገለ ካብኡ ክማላእ ክኽእል ኣለዎ
  7. እቲ ዝጸንሐ ኣረጊት’ውን ክሕደስ ክኽእል ኣለዎ
  8. ንምብራቕ ገጽና ንኰርባርያ፡ ንደቀምሓረ ገጹ ዝኸይድ መስመራት‘ውን ክህልወና ክኽእል ኣለዎ
  9. ንመንደፈራ ገጹ ዝኸይድ’ውን ክህልወና ክኽእል ኣለዎ። ንሰሜን፡ ንከባቢ ጽልማታት’ውን ካብኡ ክንጥቀም ንኽእል ኢና። ብዘይካኡ ናይ ኣስመራ ጠለብ ኣሎ። ናብዞም ቦታታት እዚኦም ከተብጽሖ ዘድሊ ከተማልእ ክትክእል ኣለካ
  10. እቲ ሓጽብታት ተወዲኡ ኣብ ምጽፋፍ ደረጃታት ኣሎ። ናይ መተዓዳደሊ መርበብ ክዝርጋሕ ክኽእል ኣለዎ
  11. እዚ ኣዕቊርናዮ እንብሎ ዘለና ማይ፡ ኣብ ርእሲ’ቲ ንምስታይን ንጽሬትን፡ ኣብ ኢንዱስትርያዊ መዓላ – ብቐንዱ ከኣ ኣብ ሕርሻዊ ንጥፈታት ክውዕል ክኽእል ኣለዎ
  12. መርበብ ምዝርጋሕ ጥራይ ዘይኰነ፡ ንዕኡ ዘድሊ መመንጨዊ ጸዓት ማዕረ-ማዕሪኡ ክኸይድ ኣለዎ። ምናልባት ብስሕበት ተጠቒምካ ናይ ዕደላ መስመራትካ ከተቃልል ትኽእል ትኸውን። ብኡ ዝፍጠር ኢሪጌሽን ብቐንዱ ናብ መስኖኣዊ ሕርሻ ክሰጋገር እንተዀይኑ ግን፡ ነዚ ዝኸውን ስርዓት ምብጽጻሕን ዕደላን ክዋደድ ክኽእል ኣለዎ
  13. እዚ መደብ ኣብ’ዘን ሰለስተ ፕሮጀክትታት ይዋደድ ኣሎ። ምእንቲ ብኣድማዕነት ክንጥቀመሉ፡ እተን ቅድሚ ሕጂ ዝተሰርሓ መጠነ-ንኡስ ክበሃላ ዝኽእላ ሓጽብታት’ውን ተመሳሳሊ ስርዓት ክህልወን የድሊ
  14. ናይ ጋሕቴላይ ፕሮግራም ኣብ 2017 ክውዳእ ክኽእል ኣለዎ
  15. ቀረብ ማይ ከውሕስ ክኽእል ኣለዎ
  16. ብትሕተ-ቕርጺ መጓዓዝያ ርእስኻ ምኽኣል፡ ውሕስነት መግቢ ምርግጋጽ. . . ምስ’ዚ ተኣሳሲሮም ዝኸዱ እዮም። ቁጠባ ሃገር፡ ኣብ ሓደ ቐጽሪ ተሓጺሩ ንበይኑ ክዓቢ ኣይክእልን እዩ። ምስ ካልኦት ከባቢታት ክለጋገብ ክኽእል ኣለዎ። ጽባሕ ንግሆ ናብ “ማኒፋክቸሪንግ” ክንሰጋገር እንድሕሪ ዀይንና፡ ብጀካ ጽዓትን ማይን ናይ መጓዓዝያ ኣገልግሎትና ክዓቢ ክኽእል ኣለዎ
  17. ናይ ኣስመራ መዓልቦ ነፈርቲ፡ ከምኡ’ውን ንነዊሕ እዋን ክሕሰበሉን ክዝረበሉን ዝጸንሐ ከባቢ ተሰነይ መዓልቦ ነፈርቲ ክህልዎ ክኽእል ኣለዎ
  18. ንኣብነት ናይ ባጽዕ ትካል መዘሓሓሊ ምሉእ ብምሉእ ክሰርሕ ክኽእል ኣለዎ። 24 ሰዓት ኣገልግሎት ኤለክትሪክን እኹል ቀረብ ማይን ክህልዎ ክኽእል ኣለዎ
  19. ፍርያት ጸባን ውጽኢት ጸባን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናኣዕበና ክንከይድ፡ ንዕኡ መመስርሒ ፋብሪካታት ክህልወና ክኽእል ኣለዎ
  20. ኣኪብካ ተመስርሖ ወይ ፕሮሰስ ትገብሮ። ጸባ ድዩ፡ ርግኦ ድዩ፡ ጠስሚ ድዩ ኣጂቦ. . እዚታት ከተፍርየሉ ትኽእል መገዲ ክህሉ ኣለዎ።
  21. ናይ ምብራቕ ምስ ናይ ጋሕቴላይን ካልኦት ናይ ሓጽቢ ፕሮጀክትታትን ናይ’ዚ መደብ ተታሒዙ ክዓቢ ክኽእል ኣለዎ
  22. ናይ ፕላስቲክ ፋብሪካታት ወይ ናይ ፕላስቲክ ፍርያትና ክዓቢ ክኽእል ኣለዎ
  23. ናይ ማይ መተዓዳደሊ፡ ኣብ ከተማታት ናይ ጽሬት መተሓላለፊ መርበባት ክንዝርግሕ እንተኾይንና፡ ካብ ደገ ቀጻሊ እናኣምጻእና ጠለባት ልምዓትና ከነማልእ ስለ ዘየወጻጽኣና፡ ናይ ፕላስቲክ ፋብሪካ ንነዊሕ ግዜ ከነማዕብሎ ኢልና ዝጀማመርናዮ ኣሎ። እዚ ሕጂ ኣብ ባጽዕ ተተኺሉ ከፍሪ ጀሚሩ ዘሎ ሓደ ትካል እዩ። ገጂፍ ዘጃህር ኣይኮነን ካብኡ ዝዓበየ ከነፍሪ ንኽእል ኢና። ንውሽጣዊ ጠለባትና፡ ነዞም ሕጂ ምስ ልምዓት ኣተኣሳሲርና ንዘራረበሎም ዘለና ጉዳያት ዝኸውን ክቕርበልና ክኽእል ኣለዎ
  24. ሃብቲ፡ መሰረታዊ ናይ ዕብየት መምዘኒ እዩ። ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘሎ ፍርያት፡ ውህሉል ሃብቲ ናይ ሃገር ብኸመይ ይመቓራሕ ናብ ህዝቢ፡ እዚ ምዕሩይ ዕብየት ዝበሃል መለኪዒታቱ ክፍለጥ ክኽእል ኣለዎ። ኣብ ሓደ ከባቢ፡ ኣብ ዝተወሰና ከተማታት ጥራይ ልምዓት ኣይትገብርን – ብሃገር ደረጃ ምዕሩይ ዝርግሐ ዘለዎ ትሕተ ቅርጺ፡ ምዕሩይ ዝርግሐ ዘለዎ ኣገልግሎታት ክህሉ ኣለዎ። ንህዝቢ ብምዕሩይ ወይ ብርትዓዊ መንገዲ ዕድላት ዝኸፍትን፡ ነቲ ዘሎ ፖተንሻል ዘሐይልን ዕደላ ክህሉ ኣለዎ
  25. ዕደላ ወይ ዲስትሪቡሽን ማለት ኣብ መወዳእታ፡ ጸጋ ሃገር ከመይ ገይርካ ተመቓርሖ እዩ። ሓደ ዞባ ወይ ከባቢ ናይቲ ሃገር፡  ምሉእ  ብምሉእ  ከፍሪ እንድሕሪ ኮይኑ፡ እቲ ዕድላት ክማላኣሉ ክኽእል ኣለዎ። ጽሩይ ማይ ክረክብ ክኽእል ኣለዎ። ናይ ኤለክትሪክ ኣገልግሎት ክረክብ ክኽእል ኣለዎ
  26. ናይ ኣህለኽቲ ሕብረተ-ሰባት ቁጠባዊ ዕብየትን ልምዓትን ከምጽኡ ኣይክእሉን እዮም። ብፍላይ ኣብ ፊልማዊ መድረኽ ናይ ቁጠባዊ ዕብየት ዘለዉ ህዝብታት፡ ናይ ምውህላል ሓይሎም ክመዛዘን ክኽእል ኣለዎ
  27. “ዓይነት ህይወት ዜጋታት ክመዓራረን ሰብ ብሓላል ክነብርን እንተዀይኑ፡ ጥጡሕ ሃዋሁው ክወሓስ ክኽእል ኣለዎ”
  28. በዚ መንገዲ ክረአ ከሎ፡ ሓንቲ ናቕፋ ክሳብ ክንደይ ሓይሊ ኣለዋ ክትፈልጥ ኣለካ። ንስምዒት፡ ንጥበራ፡ ሞራል ንምሃብ ኢልካ ዝውሰኽ ዘይኰነ፡ ኣብ መወዳእታ፡ እቲ ማክሮ ቁጠባዊ ምዕሩይነትን ምውዳን ሓይሊን ክረጋገጽ ክኽእል ኣለዎ
  29. እቲ ዓይነት ሂወት ሰባት፡ መነባብሮ ዜጋታት ከመሓይሽ ዝኽእል ቁጠባ፡ ክሳብ ክንደይ ይዓቢ ኣሎ ወይ ብኸመይ ይዓቢ ኣሎ ኢና ንብል ኣብ መወዳእታኡ። ብዛዕባ ደሞዝ ክንዛረብ ከለና ከኣ፡ ፍቕዲ ዘይኰነ፡ ሓይሊ ዕድጊ ናይ’ቲ እትወስዶ ደሞዝ እዩ ዘገድስ። ነዚኣቶም ኣብ ግምት ኣእቲና ክንሰርሕ ክንክእል ኣለና
  30. ደሞዝ ምውሳኽ ጥራይ ኣይኰነን – ደሞዝ ምምዕርራይ ጥራይ ኣይኰነን። ማዕረ-ማዕረ ዕብየት ቁጠባና እዩ ደሞዝ ክዓቢ ክኽእል ዘለዎ። ብዝተፈላለየ መጠንን ረቛሒታትን ዝቕባበ ክህሉ ይኽእል ይኸውን። መወዳእታኡ ግን መነባብሮ ወይ ዓይነት ሂወት ዜጋታት (quality of life) ምስ ኩሉ መለክዒታቱ…
  31. ምኽንያቱ፡ ቁጠባና ናይ ኛም-ኛም ቁጠባ ኣይኰነን፡ ኣብ’ዚ ናይ ኛም-ኛም መንግስቲ የለን። ርትዓዊ ምክፍፋል ጸጋታት ሃገር ክህሉ ስለ ዘለዎ፡ ደሞዝ ንገዛእ ርእሱ እውን ሓደ ካብ’ቶም ኣብ ምምቕራሕ ሃብቲ ይኹን ኣብ ፍርያት ኣገዳሲ “means” (መገዲ) ስለ ዝዀነ፡ ኣብ ምትዕርራይ ደሞዝ እቲ ተወጺዑ ዘሎ ክፍሊ ሕብረተሰብ ዝግብኦ መሰል ክረክብ ክኽእል ኣለዎ
  32. ምኽንያቱ፡ መድረኻዊ ትግባረ ምትዕርራይ ናይ ደሞዝ ኣሎ እንተዀይኑ፡ ነዚ ዝብሎ ዘለኹ ቀጸላ፡ መሰረት ዝበሃል፡ ብዝሰፍሐ ንዝበዝሐ ክፍሊ ናይቲ ሃገር’ውን ዝምልከት ስለ ዝዀነ፡ ናቱ ክመዓራረ ክኽእል ኣለዎ
  33. ወጺኡ ዝጸንሐ’ሞ ናብ ሰራዊት ዝተመልሰ ኣሎ። እዚ ውሑድ ቁጽሪ ኣይኰነን – ኣዝዩ ገጂፍ ቁጽሪ’ዩ። እዚ ሕጂ ብዝተፈላለየ መምዘኒታት፡ ምናልባት እቲ ዝበዝሐ ተራ ክኸውን ይኽእል፣ እቲ ማዕርግ ዘለዎ፡ ሓላፍነት ሒዙ ዝነበረ፡ ሞያ’ውን ዘለዎ፡ ብናይ ትምህርቲ ብድሕረ ባይትኡ ዲኻ ትመዝኖ? ውሑድ ክኸውን ይኽእል’ዩ። እቲ ቁጽሪ ይውሰኽ ስለዘሎ ግን ግቡእ ቁጽሪ ክህሉ ክኽእል ኣለዎ
  34. ኣብ ባጀት’ውን ኣመታቱ ብግቡእ ክግምገም ክኽእል ኣለዎ – ናብቲ ካልኣይ መድረኽ ክሰግር ምእንቲ።
  35. ኣብ ካልኦት ኣካላት ናይ መንግስቲ፡ ኣብ ሚኒስትሪታት፡ ኣብ ምምሕዳራት፡ ኣብ ናይ ህግደፍ ኣካላት፡ ኣብ ማሕበራት ዘሎ’ውን ብታሕተዋይ ደረጃ ክጅምርን ብድሕሪኡ ናብ ላዕሊ ክኸይድን ኣለዎ
  36. ኣብ ነፍሲ- ወከፍ ዓመት ልዕሊ 10,000 እዩ ኣብ መዝገብ ደሞዝ ናይ መንግስቲ ዝኣቱ ዘሎ። እዚ’ኸ ከነጽንሖ ዲና ዋላ ምስቲ ዝጅምር ዘሎ ናይ ተራ ደሞዝ’ዩ ክኣቱ? ናይ ግድን ክኣቱ ኣለዎ። ክኣቱ እንከሎ’ውን ከም ተራ ጥራይ ዘይኰነ ናይ ሞያ ስልጠናን ናይ ትምህርቲ ደገፍን ተገይርሉ ካብ 1800 ንላዕሊ ክኸይድ ክኽእል ኣለዎ
  37. ኣብተን ዝተፈላለያ ሞያታት፡ ናይ ማሽነሪ ኦፕረይተር፡ ናይ ህንጻ ስራሕ ዝሰርሕ፡ ኣብ ናይ ሓጽቢ ስራሕ ዝሰርሕ፡ ኣብ ዝተፈላለያ ካልኦት ናይ ሕርሻን ናይ ልምዓት መደባትን ተዋፊሮም ዝሰርሑ ዘለዉ፡ 1800 መባእታዊ ወይ መጀመሪ’ዩ እኳ እንተተባህለ፡ ሞያ እንተደሊቦም ግና ኣብቲ ሞያ ኣብ ዝዋፈርሉ እዋን ብኽልተ ሽሕን ካብኡ ንላዕሊን ናብ 2,500፡ 3,000 ናብ ልዕሊኡ’ውን ክኸዱ ይኽእሉ እዮም። እቶም ብዲፕሎማን ብዲግሪን ዝተመረቑ ኸኣ መጀመሪ ደሞዞም ካብ 3000–4000 ኰይኑ፡ እቲ ካልእ ስርዓተ ደሞዝ እውን ደረጃታት ናይ ደሞዝ ኣብ ዝሰርዕ መዝገብ ክኣቱ ክኽእል ኣለዎ
  38. ናይቶም ደንጒዩ ወይ ብግዝያውነት ተወንዚፉ ኣሎ ንብሎ ዘለና፡ እቶም ብደረጃ ሓላፍነትን ግድምናን ግቡኦም ክረኽቡ ዝግብኦም ኣብ መንግስታዊ ኣካላት ዝሰርሑ ዘለዉ ሰባት ከኣ፡ ኣብ ካልኣይ መድረኽ ተባሂሉ ኣሎ። ኣብ 2016 ወዲእና ኣብ 2017 ክንጅምር ኢና ተባሂሉ’ኳ እንተነበረ፡  በቲ ዝወጸ መምርሒ መሰረት ግና ናይ 2016 ወረቓቕትና’ውን ከነጻፍፍ ኣይከኣልናን። ኣብ ውሽጢ ሰራዊት፡ ፖሊስን ጸጥታን ጥራይ ዘሎ ዘይኰነ፡ ኣብ ኵለን ኣካላት፡ ሚኒስትሪታት፡ ምምሕዳራት፡ ማሕበራት፡ ኣካላት ህግደፍ ዘለዉ ኣባላት ብግቡእ ተመዝጊቦም፡ እቲ ስታቲስቲካዊ ስርዓተ-ሓበሬታ ተመስሪሑ ክቐርብ ክኽእል ኣለዎ
  39. ዝዀነ፡ ኣበየናይ ትዓልብ፡ ኣይድያል ወይ ሚሳላዊ ዝዀነ መለኪዒታት ክትገብር ኣይትኽእልን። ግና ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናቐየርካ ክትከይድ ትኽእል ኢኻ። መበገሲ ዝኸውን ማትሪክስ ግን ክህሉ ክኽእል ኣለዎ። ንስኻ ብግድምናኻ፡ ብትምህርትኻ፡ ብሞያኻ፡ ብኣበርክቶኻ ኣብዚኣ ኢኻ ትስራዕ፡ ክንድዚአን እየን ክፍሊትካ ተባሂልካ ክትፈልጥ ክትክእል ኣለካ። ርትዓውነት ጥራይ ዘይኰነ ናይ ብሓቂ እቲ ዕዮን ፍርያት ናይ ዕዮን ሞሳኡ እዚ’ዩ ተባሂሉ ክግለጽ ክኽእል ኣለዎ። እዚ ሕጂ ምስ ካልኦት ዝተፈላለዩ ነቲ መነባብሮ ዝጸልውዎ ዘለዉ ረቛሒታት ኣብ ግምት ዘእተወ ጉዳይ እዩ።
  40. ግን ዓይነት ህይወት ናይ ዜጋታት፡ ኣብ ኵሉ ከባቢታት፡ ንዅሉ ቀጸላታት ናይቲ ሕብረተ-ሰብ ከመይ ይበጻጽሖ ኣሎ? ኮሊልና ኮሊልና ብዙሓት ኣርእስትታት ኣምጺእና ክንዛረብ ንኽእል ኢና። እታ ብቐጻሊ እንዛረበላ ግን ኣባይቲ ናይ ምህናጽ መደባትና ብዝሓየለ ክትግበር ክኽእል ኣለዎ። ሓጽብታት ኢልና ክንዛረብ ንኽእል ኢና፡ ናይ ኤለክትሪክ መስመራት ኢልና ክንዛረብ ንኽእል ንኸውን፣ ቅድም ቀዳድም ግን ጸገም ኣባይቲ ፍታሕ ክረክብ ኣለዎ
  41. ደሞዝ -ኣብ 2017 ካልእ ይትረፍ ውዱእ፡ ምዕሩይ ናይ ደሞዝ ምትዕርራይ ተገይሩ ኢልና እንተዘይተዛረብና፡ ብውሕዱ ኣሃዛትና ኣኪብና እቲ ንዕኡ ዝምልከት ባጀት ወይ ናቱ ባጀታዊ ኣመት ብግቡእ ገምጊምና ነፍሲ-ወከፍ ሰብ እቲ ዝግብኦ ክረክብ ክኽእል ኣለዎ
  42. ኣብ ምሉእ ሃገር ኣብ ዝተፈላለየ ዕዳጋታት ዘሎ ምውቕቓዕ ክእረምን ክግታእን ክኽእል ኣለዎ።
  43. ደሞዝተኛ ናይ መንግስቲ፡ ኣደራዕ ናይ ኣወቓቓዕቲ ክኸውን የብሉን። ክራይ ገዛ ስለምንታይ ከም ድላይካ ተደይቦን ተውርዶን? ንሓደ ዘካረኻዮ ሰብ ምጽእ ኢልካ ውጻእ ካብ ገዛይ ኣይትብሎን ኢኻ። ንዕኡ ዝቆጻጸር ኣካል የለን ድዩ? ሓደ ካብቲ ሓላፍነት መንግስትን ኣካላት መንግስትን ነዚ ምክልኻል እዩ። ንኣፍራዩን ንኣህለኽትን መሰሎም ክሕለወሎም ክኽእል ኣለዎ
  44. ፕሮተክሽን ናይ ኮንስዩመር ማለት ናይ ኣህለኽቲ መሰላት ዝበሃል ኣሎ፣ ናይቶም ኣፍረይቲ መሰላትን’ውን ኣሎ። ብሓላል መኽሰብካ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ሰብ ሓሪድካ ግን ክትነብር ኣይትኽእልን። ንሰብን ንመነባብሮ ሰባትን ከም ድልየትካ ክትጽይቕ ክትክእል የብልካን። እዚ ኵሉ ኣርእስታት ተደማሚሩ ክውገድ እንተዀይኑ፡ ኣካላት መንግስቲ ብቕዓተን ክሕይል ክኽእል ኣለዎ
  45. ስርዓት፡ መጠፋፍኢ ስርዓት፡ ናይ ስርቂ ስርዓት፡ ምስ ናይ ምውቕቓዕ መርበባት ተመሻጢሩ ዝሰርሕ ሓላፊ ናይ መንግስቲ ወይ በዓል-ልጣን እንድሕር ኣሎ ኰይኑ፡ ብኸመይ መገዲ መነባብሮ ናይ ዜጋታት ክመሓየሽ ይኽእል? ከምዚ ዓይነት ግዕዘይ ከሎኸ ደሞዝ ወሰኸ ኣይወሰኸ እንታይ ለውጢ ከምጽእ ይኽእል? ስለዚ፡ እቲ ግዕዘይ ክዕረ ክኽእል ኣለዎ
  46. ዓይነት ህይወት ናይ ዜጋታት ካብ ግዜ ናብ ግዜ ክመዓራረን ሰብ ብሓላል ክነብርን እንተዀይኑ፡ ጥጡሕ ሃዋሁውን ባይታን ክወሓሰሉ ክኽእል ኣለዎ
  47. …የለን፡ ኣይሰለጦን፡ ኣይቀንዖን፡ ባኺኑ’ዩ፡ ተደርብዩ’ዩ ዝበሃል ነገር ኣብ ኣእምሮ ዝዀነ ሰብ ክመጽእ የብሉን። እንታይ’ዩ እቲ ፍወሳ? እዞም መንእሰያት እዚኣቶም ናይ ትምህርቲ ጎደንኦም ናይ ፍልጠት ጎደንኦም እናወሰኽዎን እናመሓየሽዎን ክኸዱ ይኽእሉ እዮም – ዝኽልክሎም ነገር የለን። ብዝተፈላለየ ምኽንያታትን ኣጋጣሚታትን ኣይሰለጦምን ክኸውን ይኽእል። ግና ክቕጽልሉ ዝኽእሉ ጎደና ክኽፈተሎም ክኽእል ኣለዎ ተባሂሉ ናይ ማሞስ መደብ ተኣታትዩ።
  48. እቲ ናይ ማሞስ መደብ ነቲ ዝድለ ዕላማታት’ውን ኣይወቕዐን። ብሰርትፊኬት ተመሪቖም ተባሂሉ፡ እቲ ዝምረጽ ዓውድታት ብስትራተጂ ሃገራዊ ምዕባለ ጸጋ ሰብ (NATIONAL HUMAN RESOURCES DEVELOPMENT STRATEGY) ዝተባህለ ክስርሓሉ እንተዀይኑ፡ ባዶ ብኽነት ከነረጋግጽ እንተደኣ ዀይንና፡ ነዞም መንእሰያት እዚኣቶም ንኸፍተሎም ናይ ሞያ፡ ናይ ስልጠና ዕድላት ንምሉእ ኣበርክቶኦም ባይታን ሃዋሁውን ክፍጠር ክኽእል ኣለዎ
  49. ናይ ዓመት ኮርስ ጥራይ ሂብካ፡ ኣብ ሓደ ሞያ ጥራይ ኣምሂርካ ኣብ ስራሕ ኣእቲኻ እቲ ድኽመት ተፈዊሱ ማለት ድዩ? እቲ ሞያ’ኸ ናይ መወዳእታ ንሱ ጥራይ ድዩ? ኖእ ካብኡ ንላዕሊ ክምዕብል ክኽእል ኣለዎ
  50. እቲ ቑጽሪ ይበዝሕ ኣሎ፡ እቲ ዝወሃብ ዓይነት ሞያ ክመሓየሽ ክኽእል ኣለዎ። ብውሕዱ ናብ ደረጃ ዲፕሎማ’ውን ክድይብ ክኽእል ኣለዎ
  51. እንተላይ ናይ ቤት ጽሕፈት ስራሕ፡ ዝተፈላለዩ ናይ ሞያ ኣገልግሎታት ከተምህር ክትክእል ስለ ዘለካ ማሞስ ናብ ዝሓሸ ደረጃ ክድይብ ክኽእል ኣለዎ። እቲ መሳለጥያ’ውን ክዋደድ ክኽእል ኣለዎ
  52. ካብ ዓመት ናብ 2 ዓመት ክሰጋገር ዝኽእል፡ ብዓይነት ናይቲ ዝዋሃብ ክልሰ ሓሳባውን ግብራውን ትምህርቲ ክመሓየሽ ክኽእል ኣለዎ። ነዚ ዘድሊ መሳለጥያታት ክህልወካ ክኽእል ኣለዎ። መምህር ኮፍ ኢሉ ክዛረብን ከረድእን ጥራይ ዘይኰነ ብግብሪ ዝሰርሓሉ ላባራቶሪታትን ወርክሾፓትን ክህሉዎ ኣለዎ። ንዕኡ ዝበቅዕ ኣላዪ፡ ኣሰልጣኒ ክህሉ ክኽእል ኣለዎ
  53. ኤርትራ ዓቕሚ ሰባ ክዝቆቕ ክኽእል ኣለዎ።
  54. ኣጽዋር ከይንገዝእን ወተሃደራዊ ዓቕምና ከይነሐይልን ከምኡ’ውን መሬትና ሓራ ከይንገብር ጥራይ’ውን ኣይኮነን። ስለዚ፡ ኣብ ቀጻሊ ኮለል ናይ ዶባት ግጭት ምእታውና ትም ኢልካ ዝመጸ ነገር ኣይኮነን። መሳርዕና ንምዝራግ ዘይፍተን ነገር የለን። ነዚ ግን ኣብዛ ናይ መወዳእታ ነጥቢ ዝመጸት፡ መንእሰይ ክጽንቀቕ ክኽእል ኣለዎ
  55. ኮፍ ኢልካ፡ ኣራጢጥካ ውዒልካ፡ ዝሰራሕካዮ ዘይብልካ ብዙሕ ነገር ትዛረብ። ዝተመሃርካዮ ሞያ፡ ዝወነንካዮ ፍልጠት ብግቡእ ትጥቀመሉ ኣለኻ ዲኻ የለኻን?. . . ስርዓት ክህሉ ክኽእል ኣለዎ፡ ዲሲፕሊን ክህሉ ክኽእል ኣለዎ
  56. ኣፍራይነትካ ብኡ መጠን’ዩ ዝረአ። ኖእ ኣነ ባጀላይ ኣለኒ፡ ደቂሰ እየ ዝውዕል ዝብሃል ነገር የለን። ፍልጠተይ ይጥቀመሉ ድየ ኣይጥቀመሉን? ምሉእ ብምሉእ ክጥቀመሉ፡ ክሰርሓሉን ከፍርየሉን እንድሕር ክኢለ ፍልጠተይ’ውን ብኡ መጠን እናተደረዐን እናሓየለን’ዩ ዝኸይድ። ንኣብነት ሓደ ጽላት ወሲድና እንድሕር ንዛረብ ኣለና ኰይንና፡ ናይ ጸዓት መመንጨዊናን ኣገልግሎት ናይ ጸዓትናን ገጂፍ ቴክኖሎጂ’ዩ። ቀሊል ነገር ኣይኰነን፡ ሓያል ፍልጠት ዝሓትት’ዩ። እቲ ንዕኡ ዝተኸፍለ ማል፡ ወጻኢታቱ ንእሽቶ ኣይኰነን። ነዚ ከተመሓድር ክትክእል ኣለካ፡ ክንክን ክትገብረሉ ክትክእል ኣለካ። ጽገና ክግበረሉ ክኽእል ኣለዎ። ኣብ ሰዓቱ ዝቕየር ነገር፡ ኣብ ሰዓቱ ክቕየር ክኽእል ኣለዎ
  57. እቲ ንጡፍ፡ ኣብ ስራሕ ዘሎ ኣፍራይነቱ ብኸመይ ትልክዖ? እዚ ሕጂ ነተኣታትዎ ዘለና ስርዓት፡ ኣብ ኣካላት ናይ መንግስቲ፡ ኣብ ምምሕዳራት፡ ኣብ ሰራዊት፡ ኣብ ማሕበራት፡ ኣብ ናይ ህግደፍ ኣካላት፡ ኣፍራይነት ናይቲ ሰብ ይኹን እቲ ንሱ ዝሰርሓሉ ዘሎ ኣሃዱን ስርዓትን ክምዘን ክኽእል ኣለዎ
  58. ክትፈትሖ ይከኣል ክትዛረብ ትኽእል። ብገፊሕ እቲ ሽግር ክፍታሕ ግን ትሕተ- ቕርጺ ቀዳምነት ናይ ቀዳምነታት እዩ። ኣብ ውሽጢ ኣስመራ ጥራይ ዘይኰነ፡ ኣብ’ተን ካልኦት ከተማታትን ሓውሲ ከተማታትን’ውን ተመሳሳሊ ናይ ህንጻ ኣባይቲ ፕሮጀክትታት ብሰፊሑ ክተኣታቶ ክኽእል ኣለዎ
  59. ነቶም ክትወቕዖም እትደሊ ዕላማታት ናይ’ታ ሃገር ክትወቕዓሎም ዘኽእሉኻ። ንዓኡ ዘድልየካ ኣወዳድባ ክትሰርሕ ኣገዳሲን መሰረታዊን እዩ። ኣብዚ ሕጂ ዘለናዮ፡ 25 ዓመታት “ካበይ? ኣበይ? ናበይ?” ኣለና፡ ዝበሃል ብዕምቆት ተጸኒዑ ሓደ መደብ ክወጽእ ክኽእል ኣለዎ
  60. ስለዚ፡ ኣብ ውሽጢ’ቲ ፖለቲካዊ መስርሕ እቲ ዝግብኦ እጃሙ ወሲዱ ክዋሳእ ምእንቲ ኣወዳድባ ክህልዎ ክኽእል ኣለዎ
  61. ይትረፍዶ ኣብ’ቲ ገጅፍ ወፍሪ፡ ዋላ’ውን ነቲ ብዛዕባ ኤርትራ ክፈልጥ ዝደሊ ወጻእተኛ ኣሉታዊ ስእሊ ጥራይ ከም ዝርኢ ዝተገብረ ውዲት ዘገርም’ዩ። ናይ ምስይጣንን ጸለመን መደባት’ዩ ነይሩ። ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት፡ ብመንጽር’ቲ ነቶም ኣብ’ዚ ከባቢ ዝፈጠርዎም ከደምቶም ዝተገብረ ምኵሕሓል ሓደ ብሓደ እንተ ርኢናዮ፡ ነቲ ምንጽጻር ክሕግዘካ ይኽእል’ዩ። “ኣብ ኤርትራ ወፍሪ ዝበሃል ነገር ክዕገት ክኽእል ኣለዎ።”
  62. ንስኻ ንገዛእ-ርእስኻ ነቲ ወፍሪ ጥጡሕ ባይታ- ምቹእ ሃዋሁው ክትፈጥሉ ክትክእል ኣለካ
  63. ትሕተ-ቕርጺ ክህሉ ኣለዎ
  64. ናይ ልምዓት መደባት፡ ናይ ማይ፡ ናይ ጸዓትን ካልኦትን መደባት’ውን ክህልውኻ ኣለዎም
  65. ኣብ ቱሪዝም ወፍሪ ክግበር እንድሕር ኰይኑ፡ ጽቡቕ ስእሊ ጥራይ ዘይኰነ፡ ንዕኡ ዘገልግል ትሕተ-ቕርጺ፡ ሃዋህውን ባይታን’ውን ክህልወካ ክኽእል ኣለዎ
  66. ኣብ ከባቢ ቀይሕ ባሕሪ ዘሎ ጸገማት፡ ኣብ ሊብያ፡ ኣብ ግብጺ፡ ኣብ ካልኦት ዝተፈላለያ ከባቢታት ዘሎ ሽግራት ክዕረ ክኽእል ኣለዎ። እዚ ንዛረበሉ ዘለና ናይ ዶብን ናይ እገዳን ጉዳይ፡ ኣብ ውሽጢ እዚ መቓን እዚ ክረአ ክኽእል ኣለዎ
  67. ስለ’ዚ ኣብ ባይቶ ጸጥታ ዘለዉ ቀወምቲ ኣባላትን ተተካእቲ ኣባላትን ዝበሃሉ ይኹኑ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ናይ ፖለቲካ ጉዳያት ክለዓሉ ከለዉ፡ ‘እዚ በደል እዩ፣ ርግጸት ፍትሒን ልዕልና ሕጊን ስለ ዝዀነ ክፍታሕ ክኽእል ኣለዎ – ኢና ንብል። ንሱ እንድሕር ተፈቲሑ፡ እቶም ካልኦት ሽግራት እውን ይፍትሑ ኣለዉ ማለት እዩ። መዘኻኸሪ መልእኽትታት ግን ኩሉ ግዜ ክህሉ ክኽእል ኣለዎ
  68. እቲ ኣብ’ዚ 25 ዓመት ተገይሩ ዘሎ “Damage” ወይ ድማ ዕንወት ብዕምቈት ክፍለጥ ክኽእል ኣለዎ። ንድሕሪት ምልስ ኢልካ ክረአ ኣለዎ
  69. ብመልሕቕ ናይ ኬንያ መጋበርያ ናይ’ቲ ኣጀንዳ ምእንቲ ክትከውን፡ ዘይተገብረ ደገፍ ኣይነበረን። ሓደ ካብ’ቲ ዝዓበየ ጌጋ ዝገበርዎ፡ ኣብ ዒራቕ እንተርኢና፡ ኣብ ሊብያ እንተርኢና፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት እውን እንተ ርኢና፡ ዋላ ነቶም ‘ተለኣኽትና ወይ ከደምትና እዮም ዝብልዎም’ ንኸመሓድርዎም ምእንቲ ድኻማቶም ክሕዝዎ ክኽእሉ ኣለዎም። ናይ ውሽጢ ምክፍፋል ክህሉ ክኽእል ኣለዎ። ብብሄር፡
  70. ዓንቀጽ 39፡ ኣነ ሓደ ካብ’ቶም ናይ መጀመርያ ነቲ ቅዋም ዝረኣዩ፡ ነቲ ንድፊ ዝረኣዩ ሰብ እየ ኢለ ክዛረብ እኽእል’የ። ኣብ መጀመርያ ዝመጽኣኒ ጦብላሕታ፡ ከም’ዚ ገይርካ ሃገር ክትሃንጽ ትኽእል ዲኻ? ዝብል’ዩ። ዝተፈላለየ ቅዋመታት ክህሉ ይኽእል እዩ። እቲ ሃገር ግን ናብ ምህናጽ ገጹ ክኸይድ ክኽእል ኣለዎ እምበር፡ ናብ ምብትታን ክኸይድ የብሉን።
  71. እቲ ጉዳይ በይኑ ነጺልካ ዘይኰነ፡ ኣብ ውሽጢ መቓን ክረአ ክኽእል ኣለዎ። ኣብ ናይ ወጻኢ ፖሊሲታትና ክንሰርሓሉ ዝጸናሕና ሓደ ዶክትሪን ኣለና። ሓፈሻዊ ናይ ወጻኢ ፖሊስና፡ ኣብ’ቲ ጎዶቦና እንብሎ – ናይ ርግኣት፡ ምትሕብባር፡ ምክብባር፡ ሽርክነት ሃዋሁ ክንፈጥር ኣለና
  72. ስለ’ዚ ነዚ ክንፈጥሮ እንደሊ ዘለና ናይ ርግኣትን ምትሕብባርን ባይታ በብዓቕምና ከነበርክተሉ ምእንቲ፡ እቶም ቀንዲ ተዋሳእቲ ክዀኑ ዘለዎም ግቡእ ተራኦም ከበርክቱ ክኽእሉ ኣለዎም ዝብል’ዩ ሰረተ-እምነት ናይ ወጻኢ ፖሊስና።
  73. ድሕሪኡ ኸኣ ነዚ ዘድሊ መካኒዝም ክንምስርት ክንክእል ኣለና። ንኹሎም እቶም ጉዳያት ኣብ ሓደ ክንሰማምዓሎም፡ ሓደ ናይ ሓባር ኣረኣእያ ከይህልወና ይኽእል እዩ። ኣብ መወዳእታ ግን፡ ናይ ሓባር ዕላማና ሓደ ስለ ዝዀነ፡ ጎደቦና ሰላም ክረክብ ክኽእል ኣለዎ። ነውጺ ክንኣሊ ኣለና፡ ብልጽግና ክንምስርት ክንክእል ኣለና፣ ጸጋታትና ክንከፋፈሎ ክንክእል ኣለና። ወፍሪ ልምዓት ይኹን ዝተፈላለዩ ኣብ ከከባቢና እነካይዶም መደባት ተደማሚሮም ዘምጽእዎ መኽሰብ ንዓናን ክንዮ ዞባናን ብዙሕ ነገር ከምጽእ ስለ ዝኽእል ኣብ’ዚ ክንተሓጋገዝ ጸገም የብልናን።
  74. ኣብ መወዳእታ ግን፡ ናይ ሓባር ዕላማና ሓደ ስለ ዝዀነ፡ ጎደቦና ሰላም ክረክብ ክኽእል ኣለዎ። ነውጺ ክንኣሊ፡ ብልጽግና ክንምስርት ክንክእል ኣለና፣ ጸጋታትና ክንከፋፈሎ ክንክእል ኣለና
  75. 2017 ከኣ ነዚ ሓድሽ ርብዒ ዘመን መእተዊት ክትኰነና ምእንቲ ኣጀማምራኣን ኣካይዳኣን ጽቡቕ ክኸውን ኣለዎ ኢልና መደባትና ብዝርዝራት ኣውጺእና ኣለና። ገሊኦም ኣብዚ ዝሓተትኩሞም ሕቶታት ተመሊሶም ኣለዉ፡ ኣብኡ ዘይተመለሱ ኸኣ ብመዓልቶም ክምለሱ ይኽእሉ እዮም።
  76. መንእሰይ ናይዛ ሃገር ናይ ብሓቂ ሓያል መንእሰይ‘ዩ። ቃና ናይ ኣእምሮኡ፡ ናይ መጻኢ ኩነታት ዕድሉ ብግቡእ ተገንዚቡ፡ ፍልጠት ብሰራሕ፡ ስራሕ ብፍልጠት እናኣጎልበተ ብትግሃት ክሰርሕ ኣለዎ። ጽባሕ ንግሆ ኤርትራ እንታይ ክትመስል’ያ እንድሕር ኢልካ፡ በቲ ናይ መንእሰያት ትግሃት፡ ተወፋይነት፡ ፍልጠትን ሞያን፡ ናይ ሰራሕ ባህሊን ዲስፕሊኖምን ዝውሰን’ዩ። እዚኣተን ቀለልቲ ንገራት እየን።
  77. ሓደ ሓደ ጌጋታት፡ ሓደ ሓደ ጉድለታት ክርአ ይኽእል’ዩ። ግን ያዕ እናበልካ ዘይእረም ነገር የለን። ቅድም ቀዳድም ግን መንእሰይ፡ ናይ ገዛእ ርእሱ ንቕሓት፡ ቃና ናይ ኣእምሮኡን ናቱ ጻዕሩን መሰረታዊ ምዃኑ ክፍለጥ ክኽእል ኣለዎ
  78. ዘይትኽእል ኰይና፡ ምስ ወደቐት፡ ደው ምስ በለት ክንደይ ናይ ግዜን ፍርያትን ክሳራ ተምጽኣልካ? ንምዕራያ እተውጽኦ ወጻኢታትከ? ዓውዲ ብዓውዲ ዋላ ኣብቲ ተጨባጢን ኣካላዊን ዘይኰነ፡ ኣብ ናይ ቤት-ጽሕፈት ስራሕ፡ ኣብ ናይ ኣእምሮ ስራሕ፡ ኣብ ሰዓት፡ ኣብ መዓልቲ፡ ኣብ ሰሙን፡ ኣብ ወርሒን ዓመትን ተፍርዮ ነገር ክምዘን ክኽእል ኣለዎ
  79. ኣብቲ ትሰርሓሉ ዘለኻ ስርዓት፡ ነቲ ሞያኻ፡ ነቲ ፍልጠትካ ብግቡእ ክትጥቀመሉ ክትክእል ኣለካ። ዋላ እቲ ሞያን ፍልጠትን የብሉን ዝብሃል ናይ ጉልበት ስራሕ ጥራይ ዝሰርሕ’ውን ስርዓት ክህሉዎ ክኽእል ኣለዎ
  80. ባዶ ብኽነት ዝበሃል ጭርሖ ኣልዒልና ክንሰርሕ ክንክእል ኣለና። ነዚ ክንፍውስ ምእንቲ ናይ ማሞስ መደባት ኣተኣታቲና። እቲ ናይ ማሞስ መደብ እንታይ እዩ? ናይ ሰርትፊኬት ዝበሃል መደብ ክተኣታቶ ክኽእል ኣለዎ
  81. እቲ መንእሰይ ብደረጃ ዲፕሎምን ዲግርን ክምረቕ ወይ ክስልጥን እንተዘይከኣለ ናይ ሰርትፊኬት ፕሮግራማት’ውን ክተኣታተወሉ ኣለዎ። ዕድሉ ክኹለፍ የብሉን። 12 ዓመት ከይዱ፡ ሲስተም ክህሉ ክኽእል ኣለዎ
  82. ብጀካ ብክልሰ ሓሳብ ብግብሪ ሞያ ዝቐስምሉ ዓውድታት ክህልዉ ክኽእሉ ኣለዎም። እቲ ዓውድታት ከኣ ክሕረ ክኽእል ኣለዎ። ኣብ ስርሓት ህንጻ ድዩ፡ ኣብ ሕርሻ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ሞያታት፡ ኣብ ናይ ሓጺነ መጺን ቴክኖሎጂ፡ ኣብ ናይ ኤለትሪክ ኣገልግሎታት ዝኣቱ ድዩ፡ ዓውዲ ብዓውዲ እዚአን’የን እተን እዞም መንእሰያትእዚኣቶምክዋፈሩለንዝኽእሉ፡ ኣብዚ ዓውድታት’ዚ ብሃገር ደረጃ ዘሎ ጠለብ ከምዚ’ዩ ዝመስል ኢልና ናብኡ ከነምርሖም ክንክእል ኣለና

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: